'Ik wil dat mensen mij vertellen dat ongelijk heb, mits ze zeggen hoe dan wel'

James Vowles (47) is al drieënhalf jaar belast met een lastige taak: het ooit oppermachtige, maar vervolgens diep weggezakte Williams-team weer een topteam in de Formule 1 maken. In een wereld van het grote geld, met grote fabrikanten in de sport, wil het meest succesvolle privéteam in de historie van de Formule 1 bewijzen dat met gerichte investeringen, de juiste mensen en de slimste oplossingen succes te behalen is.

Halverwege het seizoen 2026 is te concluderen dat dit een proces van vallen en opstaan is. Waar Williams hoopte na de introductie van de nieuwe reglementen een verdere stap voorwaarts te maken, waren de resultaten niet zoals gehoopt. Gaat het minder, dan kijkt men intern en extern al snel naar de leider van het geheel: James Vowles.

In de afgelopen maanden heeft de Brit zich zichtbaar kwetsbaar opgesteld. Geen grootspraak om problemen te verdoezelen, maar zeggen waar het op staat, in heldere bewoordingen. “We hebben fouten gemaakt en we nemen de verantwoordelijkheid voor die fouten”, vertelt Vowles tijdens een exclusief interview met GPblog.

James Vowles is een moderne teambaas, iemand die wil begrijpen waarom iemand – op welk niveau binnen de organisatie dan ook – ergens tegenaan loopt; iemand die wil weten waarom er stress ontstaat en er problemen zijn. Toch bovenal: iemand die wil helpen. “Dat is geen traditionele vorm van leiderschap. Traditioneel leiderschap betekent dat je op een balkon zit, strategische of tactische instructies naar beneden stuurt en vervolgens rustig je cappuccino drinkt. Ik geloof niet dat dat werkt. Niet in onze omgeving en eerlijk gezegd ook niet in veel andere omgevingen.”

“Laat ik duidelijk zijn: ik heb het niet over micromanagement. Je hoeft niet dagelijks te controleren wat iedereen doet. Maar je moet wel begrijpen waar de problemen binnen het bedrijf liggen. Alleen dan kun je het team strategisch de juiste richting op sturen, met het oog op de lange termijn”, aldus Vowles.

De teambaas van Williams ziet in het uitzetten van een duidelijke koers een tweede belangrijke taak. “Waar wil je dat dit team over drie, vijf of tien jaar staan? En welke realistische stappen leiden daar naartoe? Het heeft geen enkele zin om hier te gaan staan en te zeggen: 'Volgend jaar worden we wereldkampioen.' Dat is misschien een ambitie, maar zonder een geloofwaardig plan zal niemand binnen de organisatie daarin meegaan.”

Vowles profileert zich binnen het Britse team nadrukkelijk niet als de man met alle wijsheid in pacht. “Mijn taak is juist om mensen aan te nemen die slimmer zijn dan ik en echte experts zijn in hun vakgebied. Vervolgens nemen zij weer mensen aan die slimmer zijn dan zij. Zo ontstaat een omgekeerde piramide. Dat zie je niet vaak bij traditioneel leiderschap. Veel mensen omringen zich liever met mensen die bevestigen dat ze gelijk hebben. Ik heb juist liever dat mensen mij vertellen dat ik ongelijk heb, zolang ze ook uitleggen hoe we het beter kunnen doen. Dat vind ik verfrissend.”

Wie tegenwoordig door de paddock loopt, ontmoet de meest uiteenlopende persoonlijkheden, met dito achtergronden in de sport. Zelf heeft Vowles een technische achtergrond. “De meest succesvolle leider van dit moment heeft die achtergrond juist niet”, vertelt Vowles, refererend aan Toto Wolff, de CEO van het Mercedes-team. Jarenlang werkte Vowles onder de Oostenrijker.

Toen Vowles startte bij Williams merkte hij de enorme betrokkenheid van iedereen binnen het team. Medewerkers willen alles doen voor het team, op basis van wat ze al die jaren hebben gedaan. “Maar dat is geen gezonde manier van werken. Het gevolg is dat je heel afhankelijk wordt van individuele kennis en persoonlijke werkwijzen om een raceauto te ontwikkelen, in plaats van van goed opgebouwde processen en systemen.”

Als leider van een Formule 1-team is vertrouwen in je mensen essentieel. Vowles is het type dat iemand in eerste instantie vertrouwt, totdat hij wordt teleurgesteld. Daarna neemt het vertrouwen af. “Ik vertel wat ik van je verwacht en vervolgens geef ik je de ruimte. Maar als ik zie dat dingen niet lopen zoals afgesproken, dan zal ik dat ook aangeven. Dan vertel ik je dat mijn vertrouwen in jouw functioneren afneemt. Iedereen gaat daar anders mee om. Er is geen perfecte manier. Voor mij is vertrouwen binnen het team daarom geen groot probleem, omdat mensen mijn vertrouwen vanaf het begin al hebben.”

Daarnaast leefde volgens Vowles binnen het team het idee dat men op veel vlakken al het niveau van een wereldkampioen had. “Dat bleek simpelweg niet waar te zijn. Veel van mijn werk bestond uit het op de juiste manier kijken naar de feiten. Ik ben misschien saai, maar daarom gebruik ik data. Het mooie van data is dat die reproduceerbaar zijn. Iemand anders moet dezelfde analyse kunnen maken en tot exact dezelfde conclusie komen. Daardoor hoef je mij niet op mijn woord te geloven. Je kunt gewoon kijken naar wat er zwart op wit staat en bovendien volgen of het in de loop van de tijd beter of slechter wordt.”

Daarom is het een onderdeel van zijn aanpak geworden om altijd te kijken naar wat de cijfers uitwijzen. “Vervolgens bepalen we waar we moeten zijn om een kampioenschap te kunnen winnen. Daarna kijken we hoe groot het gat is en wat we de komende twee, drie of vijf jaar moeten doen om dat gat te dichten. Eigenlijk heb ik daarmee mijn hele functie samengevat. In het begin heb je woorden nodig om mensen mee te krijgen in het proces en vertrouwen te laten krijgen in de werkwijze. Maar uiteindelijk spreken de data voor zich”, zegt de Brit.

Stoppen bij Williams is Vowles niet van plan, maar hij heeft wel nagedacht over zijn nalatenschap bij de renstal. “Een van mijn belangrijkste doelen is dat ik dit team over een aantal jaar — of dat nu over vijf jaar is, tien jaar of langer — kan overdragen aan een nieuwe generatie die het nóg beter kan doen dan ik. Ik zie mezelf als een tijdelijke bewaker van dit merk. Mijn taak is om het in een betere staat achter te laten dan waarin ik het aantrof.”

Toch heeft Vowles daar vrede mee. “Omdat wat we hier doen echt verschil maakt. En eerlijk gezegd geloof ik dat dit misschien wel de mooiste baan ter wereld is. Hoe vaak krijg je de kans om ergens echt invloed op uit te oefenen? Je bepaalt zelf de richting, hebt de juiste financiële steun achter je en werkt met een team van 1.300 mensen dat voor je door het vuur zou gaan — al vraag ik dat natuurlijk niet van ze. Ik denk niet dat veel mensen zo'n kans krijgen. Juist daarom voel ik de verantwoordelijkheid om er alles in te stoppen wat ik heb en van deze organisatie een succes te maken, zolang ik die kans krijg.”