Zo werken tijdstraffen, gridstraffen en strafpunten in de Formule 1

Straffen worden, zoals in elke andere sport, uitgedeeld wanneer een coureur de regels overschrijdt. Afhankelijk van het vergrijp, kan de FIA een toepasselijke straf uitdelen. De lichtste straf in de F1 is een waarschuwing. Dit krijgt een coureur bijvoorbeeld tijdens een wedstrijd wanneer hij de baanlimieten overschrijd. Wanneer dit voor de vierde keer tijdens een race gebeurt, gaan de stewards kijken of er een tijdstraf uitgedeeld moet worden.

Daarnaast is er een ander soort straf die de sessie van een coureur niet direct beïnvloedt, namelijk een reprimande. Reprimandes worden zowel voor vergrijpen op het circuit als voor vergrijpen buiten de baan uitgedeeld. Wanneer een coureur in één seizoen vier reprimandes ontvangt wegens zijn rijgedrag, krijgt hij een tien plaatsen gridstraf.

Ook werkt de F1 met boetes. Deze worden vaak uitgedeeld voor overtredingen waarbij het team meer verantwoordelijkheid draagt dan de coureur. Dit kan bijvoorbeeld een toepasselijke straf zijn wanneer een team een coureur op een onveilige manier de pitbox laat verlaten. Ook kunnen coureurs boetes krijgen voor ongeoorloofd gedrag, zoals schelden tijdens een officieel persmoment.

De meest voorkomende straf tijdens een F1-wedstrijd is een tijdstraf van vijf of tien seconden. Deze kan tijdens een pitstop worden ingelost, het team moet dan wachten met het uitvoeren van de bandenwissel totdat de straftijd verstreken is. De pitcrew moet hierbij wel alert zijn, want wanneer de auto wordt aangeraakt door een monteur voordat de tijd voorbij is, volgt er een nieuwe straf. Mocht een coureur een tijdstraf ontvangen tijdens een race, maar geen pitstop meer maken, dan wordt de opgelegde straf opgeteld bij de totale racetijd van de coureur.

Tijdstraffen worden vaak uitgedeeld voor lichte botsingen, het veroorzaken van schade aan een andere auto, onveilig rijden, of het afsnijden van het circuit. Ook kunnen coureurs een tijdstraf krijgen wanneer ze minstens vier maal de baanlimiet overschrijden tijdens een Grand Prix.

Dan zijn er ook nog ander soort straffen die coureurs tijdens een wedstrijd kunnen inlossen. Deze zijn een stuk zwaarder dan de tijdstraf. Zo is er een drive through penalty, waarbij een coureur door de pitstraat moet rijden zonder dat er een stop gemaakt mag worden. Vanaf het moment dat de FIA een dergelijke straf uitdeelt, moet de bestrafte coureur deze binnen twee ronden inlossen.

Ook is er een 10-second-stop-and-go-penalty, deze straf is misschien wel de zwaarste straf in de Formule 1, afgezien van een diskwalificatie. Wanneer een coureur een dergelijke penalty krijgt, moet hij binnen twee ronden de pitstraat in rijden en tien seconden stilstaan in de pitbox. Ook tijdens het inlossen van deze straf, mogen monteurs niet aan de auto werken.

Zowel de drive-through als de stop-and-go penalty kunnen, afhankelijk van de lengte en snelheidslimiet van de pitstraat, op sommige circuits meer tijd kosten dan op andere. Ook is er een uitzondering op de regel dat deze straffen binnen twee ronden moeten worden ingelost. Wanneer er een safety car of virtual safety car op de baan is, mogen deze penalties pas ingelost worden nadat deze worden opgeheven.

Naast straffen die tijdens een wedstrijd kunnen worden ingelost, zijn er in de Formule 1 ook straffen die al voor de start van een wedstrijd impact hebben op een coureur. Dit zijn gridstraffen. Deze worden vaak uitgedeeld wanneer een coureur tijdens een seizoen meer motoronderdelen gebruikt dan toegestaan. Voor elk van de zeven onderdelen van de F1-krachtbronnen is er namelijk een limiet op het aantal dat een rijder hiervan mag gebruiken tijdens een seizoen. De eerste keer dat die limiet voor één van de onderdelen wordt overschreden, krijgt en rijder een straf van tien plekken. Vanaf de tweede keer dat dit voor een van de onderdelen gebeurt, wordt er slechts een straf van vijf plekken opgelegd.

Gridstraffen kunnen echter ook worden uitgedeeld voor overtredingen die op het circuit plaatsvinden. Zo kunnen coureurs na een kwalificatie gestraft worden wanneer zij een andere rijder in de weg zitten, de stewards kunnen er dan voor kiezen een gridstraf uit te delen. Ook kan het voorkomen dat een rijder een groot incident veroorzaakt, waarna hijzelf ook niet door kan rijden. Dan kan er besloten worden deze coureur voor de eerstvolgende wedstrijd te straffen door middel van een gridstraf.

Verder kan het ook voorkomen dat een coureur niet teruggezet wordt op de startgrid, maar een race vanuit de pitstraat aan moet vangen. Dit gebeurt wanneer de Parc Fermé regels worden overschreden. Dat houdt in dat er tussen de kwalificatie en de race wijzigingen worden doorgevoerd aan de afstelling van de auto. Dit deed Red Bull Racing bijvoorbeeld in Brazilië tijdens het seizoen 2025, nadat Max Verstappen een slechte kwalificatie had.

De zwaarste straf in de Formule 1 is een diskwalificatie. Dit kan voorkomen wanneer een auto niet aan het technische reglement voldoet. Zo werden beide McLaren-coureurs in 2025 gediskwalificeerd tijdens de Grand Prix van Las Vegas wegens overmatige slijtage aan de plank van hun auto's. Ook tijdens de Grand Prix van China werden meerdere rijders gediskwalificeerd tijdens dat seizoen.

De straffen worden door de stewards van dienst uitgedeeld. Tijdens een raceweekend kan de race director elk vermeende vergrijp doorverwijzen naar de stewards. Die kijken dan of er inderdaad sprake is van een overtreding en bepalen welke straf het meest toepasselijk is. Dat doen ze door te kijken naar vergelijkbare incidenten, om zo consistent mogelijk te straffen. Ook wordt er regelmatig gesproken met de coureurs die in overtreding zijn gegaan. Daardoor kan het zo zijn dat er pas enige tijd na het einde van een sessie duidelijkheid komt over de uitslag van een onderzoek.

Tot slot heeft de Formule 1 een systeem waardoor coureurs geschorst kunnen worden voor één wedstrijd wanneer zij de regels te vaak overschrijden. De stewards kunnen namelijk naast straffen ook strafpunten uitdelen aan de coureurs. Die strafpunten komen op de superlicentie van de coureurs te staan en blijven daar een volledig kalenderjaar op. Wanneer een coureur 12 punten verzamelt, wordt hij voor één raceweekend geschorst. Een overzicht van de strafpunten per coureur vind je hier.

Beluister of bekijk nu ook de videopodcast van GPblog.com. In de F1 VANDAAG bespreken Thierry Bakker, Gandor Bronkhorst en Tim Kraaij het laatste Formule 1-nieuws. Op elke maandag en donderdag is er een nieuwe aflevering beschikbaar op YouTube, Spotify of één van jouw favoriete podcastapps.