Jacky Ickx volgt Verstappen op de voet, maar maakte het zelf nóg bonter op de Nordschleife

Verstappen werkte de afgelopen maanden al meerdere races af op de Nürburgring ter voorbereiding op zijn debuut in de 24-uursrace. Daarmee treedt hij in de voetsporen van grote endurancecoureurs uit eerdere generaties, onder wie Ickx. De Belg won onder meer de 1000 kilometer van de Nürburgring, maar begon zijn avontuur op het circuit met races die nog veel extremer waren dan de huidige etmaalrace.

"Ik heb veel meer gedaan dan dat", zegt Ickx wanneer hij naar de 1000 kilometer op de Nürburgring wordt gevraagd. "Toen ik jong was, in 1965 en 1966, reed ik de 84-uursrace op de Nürburgring." Die races maakten deel uit van de legendarische Marathon de la Route, een endurance-race die dagenlang doorging over de oude Nordschleife. De editie van 1965 duurde 82 uur, waarna de organisatie het evenement een jaar later zelfs uitbreidde naar 84 uur. Ickx reed eerst samen met Gilbert Staepelaere in een Lotus Cortina en stapte later over naar Ford, waar hij met een Mustang deelnam.

De Belg hoeft zijn ogen maar te sluiten om weer terug te zijn op het oude circuit. "Als je de Nürburgring niet kent: na drieënhalve dag racen droom je er nog steeds van als je je ogen dichtdoet. Zelfs vandaag kan ik het circuit nog helemaal voor me zien." Volgens Ickx is de Nordschleife van nu bovendien veel minder extreem dan het circuit waarop hij zelf reed. Vooral de sprongen zijn hem bijgebleven. "Er is tegenwoordig wel één groot verschil met de Nürburgring van vroeger. In mijn tijd waren er zeventien sprongen. Zeventien keer kwamen de wielen los van de grond. Soms de voorkant, soms de achterkant, soms alle vier."

Vrijwel al die momenten verdwenen later, uit veiligheidsoverwegingen. Wanneer wordt opgemerkt dat er misschien nog een klein sprongetje rond de Karussell over is, reageert Ickx: "Misschien een beetje, ja. Maar vroeger gingen de auto’s écht de lucht in." Voor hem zit de magie van de Nürburgring vooral in de omvang van het circuit. "Omdat het 23 kilometer lang is. Dat is waarom het zo bijzonder is. Andere circuits zijn veel korter. Het is makkelijker om negen bochten te leren dan meer dan honderdzestig."

Ook Spa-Francorchamps blijft voor hem een speciaal hoofdstuk, al noemt hij dat circuit totaal anders dan de Nürburgring. "Spa was weer totaal anders, omdat het daar draaide om pure snelheid. Ik heb het over het oude Spa van bijna 14 kilometer. Dat was het eerste echte stratencircuit." De omstandigheden van toen zijn volgens Ickx nauwelijks nog voorstelbaar voor coureurs vandaag de dag. "In 1973 reden we daar gemiddeld meer dan 263 kilometer per uur met de Ferrari. Dat was in de training, want kwalificaties zoals nu bestonden toen nog niet."

"Het bijzondere voor mensen is dat het een echt stratencircuit was. Er stonden huizen langs de baan, hekken van weilanden, greppels, elektriciteitspalen… Mensen stonden er gewoon naast. Er waren amper vangrails. Vaak lagen er alleen strobalen." Wanneer hem wordt voorgehouden dat mensen coureurs uit die periode vaak als extreem moedig zien, nuanceert Ickx dat direct. "Ik maak geen grapje. Het was echt zo", zegt hij. "Mensen zeggen dan altijd: ‘Jullie waren ontzettend moedig.’ Maar het ging niet om moed. Het ging om de vrijheid om iets te doen waar je van hield." De 24 uur van Spa-Francorchamps staat overigens ook hoog op het wensenlijstje van Max Verstappen.

Bang was Ickx naar eigen zeggen nooit echt. "Nee. Want als je bang bent, ben je verslagen. Angst mag geen plaats hebben in je hoofd. Misschien mis je dat gewoon als je jong bent. Als je jong bent, denk je dat je voor eeuwig leeft." Tegelijkertijd weet Ickx als geen ander welke prijs de autosport soms vraagt. De Belg verloor in zijn carrière meerdere collega’s en vrienden op circuits als Spa en de Nürburgring. "Ja, helaas wel. Dat hoort erbij. Er zijn hoogtepunten en dieptepunten. Sommige wonden herstellen nooit echt." Toch gaat het leven door, zo benadrukt hij.

Het dodelijke ongeluk van de 66-jarige Juha Miettinen op de Nürburgring komt ook ter sprake. Op de vraag iemand op die leeftijd nog zou moeten racen, weigert Ickx hard te oordelen. "Dat weet ik niet. Maar uiteindelijk heb je in de autosport maar één echte vijand." Die vijand blijkt niet snelheid of gevaar te zijn: "Misschien ben je zelf soms je grootste vijand, omdat je te veel wilt. Maar de enige echte vijand is de tijd die voorbijgaat."

Daarmee sluit Ickx af zoals iemand die zijn hele leven met snelheid heeft doorgebracht. "Dat is de enige vijand die je hebt: de tijd die blijft doorgaan. Maar opnieuw, het is vrijheid. Deze man werd niet gedwongen om te racen. Hij deed het omdat hij ervan hield. Hij stapte in die auto en was gelukkig. Hij had nooit gedacht dat dit zou gebeuren. Maar er is duidelijk iets misgegaan."